Een blik op de kaart

Een blik op de kaart

Landkaarten en globes worden al eeuwen gebruikt voor verschillende doelen. Soms om een reis uit te stippelen, soms voor het vastleggen van grenzen.
Bijna iedereen kijkt op een oude kaart eerst naar zijn eigen woonplaats. En dat is steeds meer ook digitaal mogelijk.

In Nederland is in 1832 voor het eerst van het hele land systematisch het bezit vastgelegd in een Kadaster. Voor die tijd waren er ook al veel kaarten met bezittingen erop maar die waren allemaal verschillend. De kadasterkaarten van 1832 zijn on-line te bekijken voor heel Nederland. Zo wordt het mogelijk om te zien wat er vroeger stond op de plek waar je nu woont.

De historische waarde van het hedendaagse landschap is te bekijken via de site van het KICH. Daar is op de kaart te zien of een bepaald stuk grond interessant is voor archeologen, en of een landschap historische waarde heeft. Een landschap heeft immers ook een geschiedenis en die is op sommige plaatsen goed terug te vinden. Het Nationaal Archief maakte er een kleine webtentoonstelling over (zie onder).

In de collectie van de Atlas van Stolk bevinden zich oude kaarten van heel Nederland. Achter elkaar bekeken laten die zien hoe Nederland en zijn grenzen door de tijd heen veranderden. Kaarten van 'overzee', bijvoorbeeld uit de VOC-archieven, zijn ook on-line zien, in de 'Atlas of mutual heritage' en in Maritiem Digitaal.

Kijk ook eens naar deze sites...

: Webtentoonstelling over het Nederlandse landschap

: Nederlands Steendrukmuseum
De collectie van het Nederlands Steendrukmuseum omvat boekillustraties, cartografie, reclameplaten en lithografie van bekende kunstenaars. Naast de vaste collectie heeft het museum regelmatig exposities van kunstenaars of rond thema's. Daarnaast is het een 'levend' museum. De aanwezige steendrukpersen - waaronder een replica van de eerste houten steendrukpers - worden nog regelmatig gebruikt.

: Atlas van Stolk
De Atlas Van Stolk is een verzameling van meer dan 150.000 prenten en tekeningen die, in volgorde van tijd naast elkaar gelegd, als het ware een film vormen waarin de geschiedenis van Nederland wordt verteld. Een deel van de collectie is via internet te bestuderen. Dit zijn al zo'n 35.000 beschrijvingen met afbeeldingen. U kunt de collectie ook raadplegen in de studiezaal, die alleen op afspraak toegankelijk is.

: Bronnen en kaarten van de RCE
Zijn er in mijn omgeving ook historische resten in het landschap te zien? Of archeologische? Hoe werd het landschap gevormd? Via deze website is op allerlei kaarten historische informatie over het landschap te vinden.

: Atlas of mutual heritage
Op deze website kun je zoeken in een verzameling van meer dan 5000 afbeeldingen en kaarten van plaatsen die gerelateerd zijn aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de West-Indische Compagnie (WIC). Tegelijkertijd biedt deze website een totaaloverzicht van plaatsen waar de VOC of WIC gevestigd is geweest. Er is ook een uitgebreide literatuurlijst.

: Maritiem Digitaal
Via deze website kun je zoeken in Maritiem Digitaal, een gezamenlijke database van de maritieme musea in Nederland. Er kunnen gegevens worden opgezocht over voorwerpen en literatuur die zich in deze musea bevinden. Een goed startpunt voor de onderzoeker.

: Historische Cartografie
De site van de Studiekring Historische Cartografie geeft veel informatie over dit vakgebied. Er zijn links, informatie over boeken en tentoonstellingen en informatie over de Studiekring zelf.

: Verzamelingen van de Koninklijke Bibliotheek
Bezoek de middeleeuwen of reis door de roerige moderne geschiedenis. Bekijk prenten uit sprookjesboeken of ontcijfer een oud handschrift. Ontdek de geschiedenis en cultuur van Nederland in deze verzameling topstukken van de KB.

: Tijdreis, over 200 jaar topografie
Het Kadaster beschikt over een grote hoeveelheid kaarten die nu deels online te bekijken is via deze site. De collectie beslaat de periode 1815-2015 en bevat meerdere edities van de volgende kaartseries: Postroutekaart 1810, Algemene Kaart Nederland en Gemeentekaart, Kraijenhoffkaart, Topografische Militaire Kaart, RD050 (1:50.000) en Bonnebladen en RD025 (1:25.000)

: De geschiedenis van de Bosatlas
De Bosatlas is al jaren een bestseller in Nederland en wordt al door vele generaties scholieren gebruikt. De geschiedenis van dit succesvolle kaartenboek is te lezen op deze site.

: De krant van toen
Doorzoek hier het digitale archief van de drie dagbladen in noord Nederland; het Dagblad van het Noorden, de Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad. Plus ook de vele weekbladen van NDC mediagroep en meer. Op de site is ook een rubriek met oude kaarten van Friesland en de rubriek In Beeld te vinden.

: Fotocollectie Nationaal Archief
Het Nationaal Archief heeft een eigen fotoverzameling op Flickr, de fotosite. Hierdoor is het ook mogelijk commentaar te geven op de beelden. Gewoon lekker doorheen bladeren is natuurlijk ook goed.

: Gedigitaliseerde handschriften, kaarten en oude drukken
Op deze website vindt je de topstukken uit deze kaartencollecties van de Universiteit Utrecht. Je kunt de kaarten ingezoomd bekijken. Sommige van de collecties op de site zijn geannoteerd en voorzien van toelichtingen. Er zijn kaarten uit de 16e tot de 19e eeuw te zien. Ook bijzonder fraaie handschriften zoals het Utrechts Psalter en andere incunabelen bekijk je hier.

: De atlas Maior van Joan Blaeu
De atlassen en kaarten die in de 17de eeuw zijn gedrukt in het Amsterdamse bedrijf van de familie Blaeu zijn wereldberoemd. Niet voor niets is Blaeus wereldatlas Atlas maior opgenomen in de Canon van Nederland. De Universiteitsbibliotheek Utrecht bezit twee fraaie Nederlandstalige edities van de Atlas maior. En van deze atlassen is nu digitaal in zijn geheel te bekijken via deze website.

: Bronnen en kaarten over het Nederlandse landschap
Deze website is de toegang tot een enorme hoeveelheid materiaal over het nederlands landschap. Van verdedigingswerken tot een zadendatabank, van wederopbouwgebieden tot een archeologische landschappenkaart. Als je iets wilt weten over de geschiedenis van je woonplaats dan is dit een prima startpunt.

gepubliceerd op 15-04-2009 | onderwerp: cartografie


 

Agenda

Kijk voor tentoonstellingen bij jou in de buurt ook eens in de agenda.

Tip:

Meer weten over een onderwerp?
Zoek dan eens in de database via de zoekpagina, of blader door het alfabet onder A tot Z.

: Gesponsorde links