Vrouwengeschiedenis per week

Week 36
1 september 2003 - 7 september 2003

De ring van Beatris:
kloosters in Utrecht

De ring van Beatris

Deze week werd in Utrecht in de resten van een beerput een gouden ring gevonden. De ring is ongeveer 500 jaar oud en laat drie christelijke symbolen zien. In het midden is het gezicht van Christus afgebeeld. Aan de zijkanten zijn een duif (als symbool voor de heilige geest) en de zegenende hand van God te zien. Aan de binnenkant staat in gotische letters de naam ‘Beatris’ gegraveerd.
De ring werd gevonden in het centrum van Utrecht, op het terrein waar in de late middeleeuwen het Brigittenklooster stond. Dit klooster werd in 1483 gesticht en gewijd aan de heilige Brigitta van Zweden. De ring was waarschijnlijk eigendom van een vrouw uit een rijke familie (misschien zelfs de abdis) die is ingetreden in het Brigittenklooster. Het intreden in een klooster werd gezien als een huwelijk met Christus. De gevonden ring was daarom waarschijnlijk een soort trouwring.
Tot aan de Reformatie (rond 1580) waren kloosters zoals het Brigittenklooster van grote invloed op het stadsbeeld. Elk klooster had zijn eigen terrein binnen de stad, een zogenaamde immuniteit. Deze immuniteiten waren voor de gewone burgers niet toegankelijk en waren daarom ook ommuurd. In de dertiende eeuw waren er in Utrecht bijvoorbeeld vier mannenkloosters en vijf vrouwenkloosters. Wie door de stad liep stuitte overal op muren poorten of grachten van kloosters.
Na de Reformatie werden in Utrecht elf klooster ontmanteld en gesloopt of herbestemd (bijvoorbeeld als ambachtshuis of weeshuis). Sommige kerken werden tot protestantse kerk omgebouwd en ontkwamen zo aan de slopershamer. Wie nu door Utrecht loopt kan deze resten van kloosters overal terugvinden, al is het soms maar in een straatnaam, zoals de Brigittenstraat, die genoemd is naar het klooster waar Beatris vijfhonderd jaar geleden haar intrede deed.

De ring is tot 25 september gratis te bekijken in het Centraal Museum in Utrecht (gevestigd in het voormalige Nicolaasklooster).


Meer lezen:
Monumenten in Utrecht, vaak resten van een klooster
De geschiedenis van de Reformatie in Nederland
Over Clara van Assisië, abdis en een van de eerste stichtsters van vrouwenkloosters

Terug naar jaaroverzicht

Meer blogs over vrouwengeschiedenis

: Gesponsorde links