Vrouwengeschiedenis per week

Week 45
5 november - 11 november 2007

Edith Cavell: voorbeeld in de Eerste Wereldoorlog

Edith Cavell

Op 11 november 1918 werd in het Franse Compiègne de wapenstilstand gesloten waarmee een eind kwam aan de Eerste Wereldoorlog. De gewonden die vielen tijdens dit bloedige conflict werden verzorgd door een 'leger' van verpleegsters. Een van die verpleegsters was Edith Cavell.

Edith Cavell werd geboren in 1865, in het engelse Norfolk. Ze kreeg als domineesdochter een goede opleiding in België en Zwitserland, die ze in Engeland afsloot met een diploma als verpleegster. In 1906 keerde Edith terug naar België. Ze werd daar hoofdverpleegster, en een jaar later hoofd van een opleiding voor verpleegsters in die stad.
Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog werd het opleidingsinstituut waar Edith werkte een ziekenhuis voor soldaten van alle nationaliteiten. Maar na de Duitse inval in Brussel, in het najaar van 1914, wordt het opleidingsinstituut een hospitaal van het Rode Kruis en mogen er van de bezetter alleen nog Duitse soldaten worden verpleegd. Alle engelse verpleegsters werden naar huis gestuurd, maar Edith mocht blijven.

De maanden daarna bleven zich toch geallieerde soldaten melden bij het ziekenhuis van Edith. In strijd met de regels van het Rode Kruis over neutraliteit besloot Edith om de militairen toch te helpen. Er werd een smokkelroute voor geallieerde militairen opgezet die tot juli 1915 succesvol was. Waarschijnlijk zijn met haar hulp rond de tweehonderd militairen naar Nederland ontsnapt, om zich later weer bij hun regiment te kunnen voegen.
In juli 1915 werd de smokkeloperatie verraden en op 5 augustus van dat jaar werd Edith Cavell opgepakt. Ze werd negen weken lang in eenzame opsluiting gehouden en kreeg amper juridische bijstand. Omdat Edith bekend had, was haar proces snel afgerond: ze werd veroordeeld tot de doodstraf wegens hoogverraad. Op 12 oktober van dat jaar werd Edith Cavell terechtgesteld.
De wereld reageerde geschokt op dit vonnis: vrouwen werden tot die tijd niet of nauwelijks ter dood veroordeeld. Haar executie werd door de Engelsen aangegrepen om in hun propaganda te laten zien hoe wreed de Duitse vijand was. Mede daardoor is Edith Cavell een bekendheid geworden en gebleven.

Meer over de België tijdens de Eerste Wereldoorlog
Meer over Edith Cavell
Uitgebreide site over Edith (in het engels)
De engelse Wikipedia vertelt meer over de rol van Edith in de engelse oorlogspropaganda
Website met propagandakaarten waarop Edith Cavell is afgebeeld

Naar jaaroverzicht    Naar de index

Meer blogs over vrouwengeschiedenis

: Gesponsorde links