Vrouwengeschiedenis per week

Week 28
6 juli 2009 - 12 juli 2009

Zomerspecial Vrouwen en de Oriënt 1
Lady Mary Wortley Montagu

Het is weer zomer, voor veel mensen de tijd om op vakantie te gaan. Ook in vroeger tijden trokken mensen er al op uit om hun zinnen te verzetten. De geschiedenis kent een aantal vrouwen die legendarisch zijn geworden door hun reizen. Ze trokken lang voordat dat gangbaar werd in hun eentje de wijde wereld in. In deze zomerspecial daarom aandacht voor vier van deze vrouwen. Alle vier werden zij getrokken door de magie van het oosten.

Lady Mary Wortley Montagu

Lady Mary Wortley Montagu is de eerste legendarische reizigster in deze serie.
Mary werd geboren in London in 1689 in een welvarende familie. Tijdens haar jeugd hield ze zich bezig met het schrijven van brieven, zoals zoveel meisjes uit hogere kringen dat deden. Via haar brieven maakte ze kennis met Anne Wortley Montagu en diens broer Edward. Uit deze briefwisseling ontstond een relatie tussen Mary en Edward. Edward wilde zich graag met Mary verloven maar er kwam geen goedkeuring van Mary's vader. In 1712 ontvluchtte Mary het ouderlijk huis en trouwde ze in het geheim met Edward.

Ondanks dit 'schandaal' maakte Edward carrière in de politiek en in 1716 werd hij benoemd tot ambassadeur in Constantinopel. Mary vertrok met haar man naar de Oost en het paar bleef daar tot 1718. Over haar reis en het leven in het Oosten schreef Mary toen het veel gelezen boek Turkish Embassy Letters. In dit boek geeft ze een heel nieuw beeld van het Oosten en het leven van de vrouwen aldaar.
In het werk van haar voorgangers waren de Turken wrede barbaren die hun vrouwen in harems gevangen hielden. Mary schetst een veel vrijer beeld van vrouwen in het land. Zij had als vrouw toegang tot plaatsen waar mannelijk reisauteurs niet mochten komen, bijvoorbeeld een hammam (badhuis). In het badhuis kwam ze in contact met Turkse vrouwen en ze deed verslag van deze ontmoetingen in haar boek (kijk voor een fragment bij de links hieronder).
Mary's werk werd een grote inspiratiebron voor andere vrouwelijke reizigsters en voor veel Oriëntalisten in de schilderkunst (denk maar aan het schilderij Het Turkse bad van Ingres). Vrouwen zagen dat je als vrouw wel degelijk kon reizen door het Oosten én dat je als vrouw een boek kon schrijven over een reis dat goed werd ontvangen. Mary wordt gezien als een van de beste schrijfsters van haar tijd en haar werk is meerdere malen heruitgegeven. In 2007 zijn ook een aantal schilderijen opgedoken die van haar hand zouden zijn en die verschillende personen in Oosterse kleding laten zien.
De invloed van Lady Mary is gek genoeg ook op medisch gebied terug te vinden. In Turkije had zij gezien hoe door middel van inenting ziekte kon worden voorkomen. Daarom liet ze haar eigen zoon op dezelfde manier inenten tegen de pokken. Dit was destijds in Engeland een omstreden behandeling die nauwelijks werd toegepast. Mary zette echter door, ze had zelf erg geleden onder de pokken: haar broer was eraan overleden en haar uiterlijk was ernstig aangetast door de ziekte. Ze wilde haar kinderen dit leed besparen en werd zo baanbreker voor deze behandeling.

In 1739 besluit Mary haar echtgenoot en Engeland te verlaten. Ze reist rond de Middellandse Zee en woont ze onder andere in Italië en op Malta. Ze zal pas in 1762, als ze ernstig ziek is, terugkeren naar Engeland om daar te overlijden.

Meer weten?
Biografie van Mary in Wikipedia
Het beroemde badhuisfragment uit het werk van Mary
Fragmenten uit de Turkish Embassy letters
Werk van Mary is als e-book gratis te downloaden via het Gutenberg project
Een selectie uit proza en poëzie van Lady Mary
De achterkleinzoon van Mary publiceerde haar werk en is nu te vinden in Google Books
Lijst van bronnen over Mary Wortley Montagu

Naar de volgende reizigster >>>

Naar jaaroverzicht    Naar de index

Meer blogs over vrouwengeschiedenis

: Gesponsorde links